Geen ziekteverzuim klinkt misschien aantrekkelijk, maar is een utopie en misschien zelfs onwenselijk. Als medewerkers geveld zijn door een fikse griep, is het juist beter dat zij thuisblijven om goed uit te zieken én om collega’s niet aan te steken. Maar hoe ervoor te zorgen dat medewerkers niet onnodig verzuimen en dat verzuim niet onnodig lang duurt? Het antwoord begint bij preventie, voorkomen is immers beter dan genezen.
Ongevallen voorkomen
Een ongeval zit in een klein hoekje. Toch zijn veel ongelukken te voorkomen met de juiste aandacht voor veiligheid, gezondheid en welzijn (VGW). De arbodienst kan samen met de organisatie op basis van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E), sociaal-medische besprekingen en leerpunten uit eerdere incidenten preventieve maatregelen formuleren. Dit verkleint de kans op ongevallen en dus op ziekteverzuim.
Tip
Veiligheid als basis. Voorzie medewerkers van beschermende middelen zoals schoenen met stalen neuzen, regenkleding of een lasbril en zie erop toe dat deze ook daadwerkelijk gedragen worden. Leg in toolbox meetings het belang uit: voor de medewerker zelf (gezond en veilig blijven) én voor de organisatie (minder verzuim en continuïteit van het werk).
Waarom medewerkers tóch willen komen
Ziek is ziek, maar verzuim is een keuze. Medewerkers met een migraineaanval en een griep kunnen niet werken, maar met een beetje hoofdpijn en griepverschijnselen (een verstopte neus) kan dat vaak nog wel. Kiezen is een voorbeeld van gedrag en gedrag kunnen leidinggevenden beïnvloeden. Als het werk zinvol en de sfeer goed is, de collega’s prettig zijn en de leidinggevende oprechte aandacht heeft voor het wel en wee van medewerkers, zullen deze, als zij zich niet zo lekker voelen, er hoogstwaarschijnlijk voor kiezen toch te gaan werken (op kantoor of thuis).
Tip
Ziek zijn betekent niet automatisch 100% arbeidsongeschikt. De keuze om met een snotneus op kantoor of thuis niet te gaan werken, wordt kleiner bij uitdagend werk, helderheid over wat er gedaan moet worden, een goede samenwerking en bij een werkcultuur van hard werken met een glimlach.
Aanpakken van ziekmakende factoren
Naast fysieke ongevallen zijn er ook tal van andere oorzaken voor ziekteverzuim. De oorzaken zijn vaak te vinden in de zogenoemde vier W’s:
Werkinhoud
Eentonig werk, geen sociale interactie of een gebrek aan verantwoordelijkheid en inspraak kunnen zorgen voor mentale uitputting en verminderde betrokkenheid en dus voor verzuim.
Werkomstandigheden
Lawaai, hitte, kou, een slechte ergonomie of onveilige werksituaties leiden op de lange termijn tot fysieke klachten en of stress gerelateerde uitval.
Werkbelasting
Een structureel te hoge werkdruk, krappe deadlines of fysiek zwaar werk zorgen voor overbelasting, mentaal en lichamelijk, waardoor medewerkers zich naar het einde van de dag of week slepen. Tot het moment waarop een goede nachtrust en een weekend onvoldoende is om zich weer op te laden. De uitgebluste medewerker meldt zich ziek.
Werkverhoudingen
Een slechte sfeer, autoritaire aansturing en geen ruimte voor dialoog maken dat medewerkers zich onveilig of ongehoord voelen, wat bijdraagt aan verzuim. Zij ‘vluchten’ naar huis.
Tip
Zorg dat de werkbelasting- en belastbaarheid in balans is, waardeer met een compliment de inzet van medewerkers, laat hen uitdagend werk doen, geef hen autonomie en haal bij warm weer een ijsje (‘een raketje is ook een lofttrompetje’). Deze Vitamine A(an)dacht voorkomt ziekteverzuim.
Tip
Maak de vier W’s een vast onderdeel van functioneringsgesprekken. Zo kun je proactief onrust, overbelasting, onverschilligheid, onveiligheid, een onprettige werksfeer en oninteressant werk signaleren én aanpakken.
Het voorkomen en terugdringen van ziekteverzuim vraagt om een structurele, integrale aanpak; van het bieden van beschermingsmiddelen tot het voeren van open gesprekken over werkdruk en -plezier. Door actief te werken aan een gezonde en veilige werkomgeving én door medewerkers serieus te nemen, wordt ziekteverzuim teruggedrongen. Niet met harde druk, maar met aandacht, vertrouwen en samenwerking. Want uiteindelijk geldt dat voorkomen écht beter is dan genezen.
Door: Jacco van den Berg, docent Ziekteverzuim voorkomen bij Creating Insights.
Doe mee met onze training Ziekteverzuim voorkomen en terugdringen op 16 en 23 juni van 09:30 tot 16:30 uur in Leiden.
Of kies voor een Incompany training wanneer het jullie uitkomt (al vanaf 4 personen).
